Günah Nedir ?
BİR GÜNAH, BİR YUDUM ZEHİR


Günah, ruha içirilmiş bir zakkumdur

Günah işleyen insan, kendi ruhunu dinamitlemiştir

Günahtan zevk alan insan sefildir Çünkü insana bahşedilen kabiliyetler, ulvî duygular günahla kararmaya başlar

Günah işlemeye ısrarla devam edenin iradesi, direnmesi ve yenilenme kudreti kalmaz

Günah, kalbî hayatı çepeçevre saran zehirli bir dumandır

Bu duman fırtınasına maruz kalan insan kurur; bu zehirli havayı teneffüs eden, manen ölür Her ne kadar diri gözükse de

Günah, fıtratla zıtlaşmadır Günah, insanın aslî yani fıtrî olandan sapmasıdır İnsan günah ile Hak'tan saptığı zaman kendisi olmaktan çıkıyor ve kendi cehennemini oluşturuyor Fıtrî olan, iyi asfaltlanmış otoban yola benzer Bu yolda arabanızı güvenle kullanabilirsiniz Çünkü sürücü olarak ne siz yorulur ve endişelenirsiniz ne de arabanızın motoru zorlanır Eğer ana yoldan çıkar, patika yola girerseniz, bu yolun çukurları, kayganlığı, taşları ve yol kenarlarındaki dikenleri size rahat vermeyecektir; belki de bir kaza ile sizin sonunuzu hazırlayacaktır


Allah'ın sınırlarını göz ardı etmek


Kur'an'da günah anlamında kullanılan kelimelerden biri olan fücur kelimesi, Hak yoldan sapış anlamındadır Elmalılı Hamdi Yazır der ki: “Fücur, Hak'tan sapıp Hak yolunu yarmak ve Hak nizamından çıkıp fısk ve isyana düşmektir Bilhassa zina, yalan vs gibi edepsizlikler yoluyla şer ve isyana düşmeye fücur denir” (Hak Dini Kur'an Dili 8/5857) Fücur işleyen yani fâcir kimse, hem kendisini hem de çevresindeki diğer insanları karanlığın içine atar

Günah, Kur'an'da on ayrı ayette belirtilen Allah'ın sınırlarını ( hududullah ) aşmaktır:

“Bunlar Allah'ın sınırlarıdır Kim Allah'ın sınırlarını geçerse, kendisine yazık etmiş olur” (Talak, 1)

“İşte bunlar Allah'ın sınırlarıdır, sakın bunları aşmayın Kimler Allah'ın sınırlarını aşarsa işte onlar zalimlerdir” (Bakara, 229) “Bunlar, Allah'ın sınırlarıdır (bu sınırları tanımayan) kâfirler için acı bir azap vardır” (Mücadele, 4)

Küçük günahlardan sakınma, insanı sınıra doğru gitmekten alıkoyarken, büyük günahlardan sakınma, bu sınırı geçip insanı helâk olmaktan korur Büyük günah işlemek, Allah'ın hem ruhî hem de maddî anlamda belirlediği insan-kâinat bütünlüğünü parçalamak demektir


Günah nedir?


Nevvas b Sem'an ra bir gün Rasulullah sav'e “İyilik ve günah nedir?” diye sordu Hz Peygamber sav de ona şöyle cevap verdi: “İyilik, ahlâkın güzel olmasıdır Günah ise, kalbini tırmalayıp, insanların da muttali olmasından hoşlanmadığın şeylerdir” (Tirmizî, Zühd, 52)

Hadiste belirtildiği üzere, günah insanın vicdanını ve kalbini rahatsız eder Aynı zamanda insan, işlediği günahından başkalarının haberdar olmasını istemez

Şah Veliyullah ed- Dihlevî ise günahı şöyle tarif etmiştir: “Günah, insanın şeytana uyarak yaptığı ve arzusunda fanî olduğu, dünyada ve ahirette cezasını çektiği, bütün mükemmel olanları fesada uğratan, Allah'a itaate ters olan ve Allah ile kul arasındaki perdeyi kuvvetlendiren her fiildir” ( Hüccetullahi'l - Bâliğa , I/121)

Günahlar, eğer tevbe edilmezse, amip denilen tek hücreli canlının bölünerek çoğalması gibi sürekli büyürler Tevbe etmeyen kişi, günahını benimsemiş demektir Bir başka ifadeyle bu günahı işlemeye devam edecek demektir

Günahlar büyük ve küçük olarak ikiye ayrılsa da ve mahiyeti itibarıyla birbirinden farklı olsalar da, aslında aynı merkezden kaynaklanmaktadırlar Günahların merkezi nefsimizdir Nefsimizin sınır tanımaz ve doymak bilmez istekleri bizleri helâke doğru götürmektedir Bu istekler baştan hoş görünebilir; hatta bir kerelik veya nasıl olsa küçük bir günah denebilir Ancak unutmamalıyız ki, çeşidi ne olursa olsun günahın öncesi tatlı, sonu ise zehirdir

__________________

Günahı önemsiz görünce


Günahı küçümsemek, onların artmasına ve sonuçta kalbin kararmasına sebep olmaktadır Peygamber Efendimiz sav , çok sık tekrarlanan bir hadisi şerifinde: “İnsan bir günah işlediğinde kalbinde küçük bir siyah leke olur Günahlarına devam ettikçe lekeler büyür ve zamanla bütün kalbi kaplar” buyurmaktadır

Küçük günahlarda ısrar, onların büyümesiyle; büyük günahların tekrarı ise nefsimizin iyice azması ve bedenimizde egemen olmasıyla sonuçlanır

Hz Peygamberimiz, “Üzerinde ısrar edildikçe, küçük günah yoktur” buyurmuştur (el- Irâkî , el- Muğnî , IV/ 22-23 ) Bir başka hadisi şerifte de: “Ey Aişe ! Göze önemsiz görünen günahlardan sakın! Çünkü bu günahlar için, Allah tarafından görevlendirilmiş bir görevli vardır Küçük günahlar insanda bir araya gelince onu helâk eder” buyurur ( İbn Mace , Zühd , 29)

Kısaca, küçük veya büyük günahların insandaki temel etkisi, onun ruhunda deprem meydana getirmesidir Ruh ve kalp alt-üst olmuştur ve ilâhî özü taşıyan ruh ve kalp o kişide fonksiyonlarını yerine getirememektedirler Tevbe etmedikçe insan yalnız ve dayanaksızdır

Bir müslümana arkadaşından gelen sıkıntılar nasıl onun günahları sebebiyle ise, bir toplumu sarsan musibetler de günahlar sebebiyle olabilir Çünkü sıkıntı ve belalar, bazen gafletimizden dolayı bizlere bir uyarı, bazen günahlarımıza keffaret , bazen de üst derecelere çıkabilmemiz için meydana gelirler


Neden günah işleriz?


İnsanı günaha sevkeden temel faktörler dahilîdir , yani insanın yapısında bulunan meyil ve arzulardır Bu meyil ve arzuların, kötülüklerin kaynağı ise, yukarıda da söylediğimiz gibi, nefsimizdir Çünkü nefs , “alabildiğine kötülüğü emreden” (Yusuf, 53) ve kişiyi günaha yöneltmek için fısıltılar halinde sürekli telkinde bulunan ( Necm , 23) bir güçtür Nefsin bu aşamasına nefs -i emmâre denir ki, insan varlığının en aşağı tabakası olup, bütün kötü huy ve hareketlerin merkezidir Aynı zamanda bu seviyedeki nefs , heva ve heveslerimizin de kaynağıdır Peygamberimiz tarafından, kendisine karşı yapılacak cihadın, cihadların en büyüğü olarak belirtilen nefs , bu nefstir

İnsanı günah işlemesi için dışarıdan etkileyen faktörler de vardır Bunların başında şeytanın mevcudiyeti ve onun tahrikleri gelir Aldatıcı vaadlerine kulak verdiğimizde ve onun isteklerine uyduğumuzda bizi günahların içine iten ve böylece cehenneme sürükleyen şeytan, insan ile Allah arasındaki ilişkilerde sürekli olarak insanın önüne engeller koymaktadır

Kur'an'da şeytanın bahsi nefse göre daha çoktur Çünkü nefsin kötülükleri ve bozgunculuğunda şeytanın vesvesesinin rolü büyüktür Uyuyan kötü düşünceler hep onun tarafından motive edilir Böyle bir anda insan Rabbi'ni hatırlar da, O'na karşı huşû duyarsa, aklı nurlanır, bu nur daha sonra kalbe girer ve günaha davet eden şeytanı yenebilir

Dış faktörler içinde dünya hayatının cazibesini de unutmamak lazımdır Ölümsüz bir dünya hayatı içgüdüsü ve bundan dolayı da ahireti düşünmeme tavrı (Bakara, 95-96 ) insana nice günahlar işletir Kendini bu psikolojiye kaptıran insan, hayat sadece bu dünyadan ibaretmiş gibi pervasızca hareket etme arzusuna kapılır ve nefsî istekleri tatmin etme duygusunun baskısıyla günaha kolayca kayabilir

__________________

Rabbimiz'i unutmak, kendimizi unutmak


Muhyiddin-i Rumî ks Hazretleri, etrafında toplanan müridlerine sormuş: “En büyük günah nedir, biliyor musunuz?” Müridleri cevaben “Hayır!” demişler Hazret, merakla bekleyen insanlara en büyük günahın Allah'ı unutmak olduğunu söylemiş Bunun nasıl olduğunu soranlara da: “Allah'ı unutarak iş yapmaktır ki, böyle işlerin hiç kıymeti yoktur” diye buyurmuş

Allah'ı unutmak, aynı zamanda kendimizi unutmak değil midir? O'nu unutmak, Rabbimiz olması yönüyle O'nun terbiyesini reddetmek değil midir? Allah'ı unutmak, mümin olarak en fazla ihtiyacımız olan O'nun lütuf ve ihsanlarına karşı kayıtsız kalmak değil midir? Böyle bir kimse zaten en büyük günahı zamanın her diliminde işliyor demektir

Necip Fazıl da aynı konuyu güzel bir beyitle bizlere aktarmıştır:

“Sana şahdamarından daha yakın Allah;

Günah mı dedin, O'ndan uzağa düşmek günah”


Büyük günah - küçük günah


Günahlar niteliği açısından küçük ( sağire ) ve büyük ( kebîre ) olmak üzere ikiye ayrılırlar Müslüman için önemli olan, öncelikle büyük günahlardan mutlak surette kaçınmasıdır Çünkü Allah, Yüce Kitabımızda: “Size yasak edilen büyük günahlardan kaçınırsanız, sizin küçük günahlarınızı örteriz ve sizi güzel bir yere koyarız” (Nisa, 31) buyurmaktadır

Büyük günahların sayısı hakkında ihtilaflar vardır Bir hadisi şerifte, Allah'a ortak koşmak ve ana babaya isyan etmenin günahların en büyüğü olduğunu söyleyen Peygamberimiz sav , ayakta iken oturmuş ve üç defa “Yalan sözden sakınınız” buyurmuştur (Müslim, İman, 38) Diğer bir hadis de şöyledir: “Şu yedi helâk edici şeyden sakınınız” “Nedir onlar ya Rasulallah ?” sorusu üzerine şöyle buyurmuştur: “Allah'a ortak koşmak, büyü yapmak, haksız yere Allah'ın yasakladığı cana kıymak, faiz yemek, yetim malı yemek, savaş günü geri dönüp kaçmak, bir şeyden habersiz, masum, inanmış kadınlara zina suçu atmak” ( Buharî , Vesâyâ , 23; Müslim, İman, 144)

Büyük günah, İbn Mes'ud'a göre dört, Abdullah b Ömer'e göre yedi, Abdullah b Amr'a göre dokuz tanedir (Allah onlardan razı olsun) Abdullah ibn Abbas, yetmişe yakın büyük günah olduğunu, ancak tevbe ile büyük günah kalmayacağını, ısrar edince de küçük günahın büyük günaha dönüşeceğini, Allah'a isyan olan her şeyin büyük günah olduğunu söylemiştir ( İbn Kesir Tefsiri, I/486)

Pek çok İslâm alimi , ayet ve hadis-i şeriflere dayanarak büyük günahlar ile ilgili sıralama yapmışlardır Büyük günahların en büyüğü olarak bildirilen şirkin dışındakilerin çoğu, doğrudan doğruya fertlere yönelik suçlardır Bununla beraber, dinî yaşantıyı bozan, safvetini yok eden kusurlar da vardır Mesela, namazı terk, zekâtı men, özürsüz olarak Ramazan orucunu yemek, hali-vakti yerinde olduğu halde hacca gitmemek, Allah ve Rasulü adına yalan söylemek, kadının erkeğe, erkeğin kadına benzeme özentisi, kaderi inkâr, tasvîr , Allah'tan başkası adına hayvan boğazlamak, bile bile başkasının oğlu olduğu yolunda iddiada bulunmak, Allah'ın mekrinden emin olmak, özürsüz cemaati terk etmek gibi (Zehebî, Kitabu'l - Kebâir , 19-250 )

__________________

Nasıl korunuruz?


İnsanın günahlardan sakınması, sevap işlemesinden çok daha zordur İnsanı lütfa , ihsana erdiren şey, çok amelden ziyade günah işlemekten sakınmaktır Yani ilk hedefimiz günahtan kaçınmak olmalıdır; sevap işlemek daha sonra gelmelidir

Korunma gayretlerimize rağmen, bir anlık gaflet sonucu günah işlemiş isek, bu günah, kalbimizde yanan bir ateş haline gelmeli ve ahirette yanmadan önce bizi bu dünyada yakmalıdır Bu tür bir ıstırabımız olursa, içimizde yanan ateşi aşk ateşine çevirecek, nârı nur yapabilecek ve bizleri felaha ulaştıracak kişi ile karşılaştığımızda “lebbeyk” diyebiliriz

Yoksa, Mektubat-ı Rabbanî'de zikredildiği gibi, Rabbimiz'den alıkoyan her şey olan dünyadan ve bu dünyanın kötülüklerinden nasıl kopabiliriz ki!

Sevgili Peygamberimiz sav bir hadislerinde, “ Ademoğlu günahkârdır; günahkârların en hayırlıları ise tevbe edenlerdir” ( İbn Mâce , Zühd , 30) buyurmaktadır Tevbe ile insan, yapmış olduğu günah ve kusurlardan kurtulur

Allah şu ayet-i kerimesiyle kullarını kurtuluşa çağırmaktadır: “Ey iman edenler! Hepiniz Allah'a tevbe ediniz ki felâh bulasınız” (Nur, 31)

Kullar ne kadar günah işlemiş olurlarsa olsunlar, bir daha kesinlikle yapmamak üzere dönüş yaparlarsa, yani umutsuzluğa kapılmadan Allah'a yönelip tevbe ederlerse, Allah onları affeder Günahlarımızın affı ve yeni günahlardan korunma konusunda Allah'tan asla ümit kesmemeliyiz


Mevlâna Hazretleri Mesnevi-i Şerif'te şöyle bir kıssa anlatır:


Adamın biri Hz Şuayb Aleyhisselam'a der ki: “Allah benim birçok günahımı ve hatamı gördüğü halde beni lütuf ve keremiyle cezalandırmıyor” Adamın bu sözü üzerine Allah Tealâ Şuayb as'a şöyle vahyeder : “O kulum, ben bu kadar günah ettim de, Allah beni keremiyle cezalandırmıyor, diyor Ona söyle ki: Ey doğru yolu bırakarak, yanlışa yönelmiş adam! Sen tersini söylüyorsun Allah seni öylesine imtihan ediyor ve cezalandırıyor ki, senin günahtan kararmış simsiyah kalbin ve günahların etkisiyle zincirler içindeki bedenin bunu fark edemiyor Fakat yine de benden ümidini kesmesin Bana sığınsın, Bana dönsün” Şuayb as Allah'ın kendisine bildirdiği sözleri “Allah beni cezalandırmıyor” diyen adama söyleyince, o günahkâr kimsede tesiri oldu ve Şuayb as'a sordu: “Eğer beni cezalandırıyorsa belirtisi nedir?” Şuayb as : “Ya Rabbi! O adam bu söze karşı savunmada bulunuyor ve senin verdiğin cezayı bilmek istiyor” dedi Cenab -ı Hak buyurdu: “Ben settârım , örtücüyüm Fakat işaretle söylerim Onu beğenmediğimin işareti şu ki: O itaat ettiğini sanıyor, oruç tutuyor, namaz kılıyor, fakat oruçtan, namazdan ve başka ibadetlerin hiçbirinden zerre kadar zevk almıyor Yüksek ibadetlerde ve amellerde bulunuyor, fakat zerre kadar mutluluk duymuyor İtaatlerin meyve vermesi için kalpte manevi bir zevk lazımdır”

__________________

İbadetlerin zırhı altında


Müslümanın devamlı yapması gereken ibadetleri vardır Manevi zevk içerisinde yapılan ibadetlerimiz bizleri bir yandan mükemmele doğru olgunlaştırırken, diğer yandan yolda ayağımızı tökezletecek taşlardan yani günahlardan korur Özellikle namaz gibi, oruç gibi tekrarlanan ibadetlerin bu anlamda fonksiyonu büyüktür

Hz Peygamberimiz sav ashabına: “Sizden birinizin kapısı önünden bir nehir geçse ve o kişi de bu nehirde her gün beş kez yıkansa üzerinde bir kir kalır mı?” diye sormuştur Sahabiler , “Hayır, hiç kir kalmaz” dediler “İşte bu, beş vakit namaza bir misaldir Allah bu namazlar sayesinde hataları yok eder” buyurmuştur ( Buharî , Mevâkıt , 6)

Bir başka hadis-i şerifte ise şöyle buyurur: “Beş vakit namaz ve Cuma namazı, namaz vakitleri ve iki Cuma arasında, büyük günahlar hariç, işlenen küçük günahlar için bir kefarettir” (Müslim, Taharet, 14, 15)

Bir Allah dostu, etrafındaki sevdiklerine günahlarla ilgili şöyle nasihatte bulunmuştur: “Kalbinde ufacık bir leke görüyorsan, oruca devam et Bu leke gitmezse az konuş Yine gitmezse, günahlarına dikkat et Yine kalırsa… Artık yalvarmaya, sızlanmaya başla Her halini en iyi bilen Sultan'a yalvar” ( Rüfaî , Hakikat-i Maallah , 259)


Salih amel kalkanı


Bir de ibadetlerimizin yanında salih amellerimiz olmalıdır ki, kendimizi günah işlemekten koruduğumuz gibi, çevremizden gelen günah etkilerinden de korunabilelim Ameller, yani yapıp-ettiklerimiz, insanlarla ilişkilerimiz Cenab-ı Hakk'ın, Rasulü'nün ve O'nun dostlarının istedikleri doğrultuda olursa, işte o zaman amellerimizin her biri ibadet haline gelir Her sözü, her işi ibadet olan bir mümin sürekli günahtan korunabildiği için, artık Allah'a yakın olmaya başlayabilir

Aksi takdirde, ibadetlerimizi yaptığımız halde, ibadetlerin öncesi ve sonrasındaki söz ve fiillerimize, insanlarla ilişkilerimize yeteri kadar itina gösteremezsek, pençelerini açan kedinin civcivi yutması gibi, günahlarımız da ibadetlerimizin sevaplarını yutabilir

Günahtan korunabilmenin bir başka faktörü zikirdir Allah'ı hürmetle ve mahcubiyetle anmak, bizlere nefsin, şeytan ve cinlerin şerlerinden korunma kapılarını açar Kur'an -ı Kerim'de, “Allah'ı çok anın ki, başarıya erişesiniz” ( Enfal , 45; Cuma, 10) buyurulur Çünkü bizler Rabbimizi andıkça O da bizleri anacaktır ve lütfuyla koruması altına alacaktır: “Öyle ise beni anın ki, ben de sizi anayım; bana şükredin, nankörlük etmeyin” (Bakara, 152)

Allah'ı sıklıkla anan, hatta kemal derecesinde O'nu aklından hiç çıkarmayan bir mümin, Hafaza yani koruma melekleriyle birlikte dolaşır

__________________